تشخیص و درمان سرطان چشم

تشخیص و درمان سرطان چشم

مجموعه:بیماری ها و راه درمان

شایع ترین تومور چشمی میان بزرگسالان ملانوماست

سرطان چشم یا نئوپلاسم چشم (به انگلیسی: Eye neoplasm) در چشم شناسی تومورهای مربوط به چشم و قسمت های مرتبط با آن را شامل می شود. سرطان چشم می تواند بر تمام قسمت های چشم تأثیر بگذارد و همچنین ممکن است از چشم شروع شده یا از متاستاز (گسترش سرطان از اندام های دیگر به چشم) به وجود آید. رایج ترین متاستاز سرطان هایی که به چشم منتشر می شود سرطان پستان و سرطان ریه است. از دیگر سرطان های عامل می توان به سرطان پروستات، سرطان کلیه، سرطان غده تیروئید، سرطان پوست، سرطان روده بزرگ، سرطان خون یا لوسمی اشاره کرد که کمتر رایج هستند.

سرطان چشم از جمله بیماری هایی است که اگر به موقع تشخیص داده شود، می توان آن را به طور کامل درمان کرد اما در صورت عدم توجه به علائم و نشانه ها و تشخیص دیرهنگام، درمان تاثیر چندانی نخواهد داشت و حتی در مواردی منجر به تخلیه چشم خواهد شد.

بر این اساس لزوم آگاهی از علائم و نشانه های این بیماری و اهتمام ویژه هر یک از افراد جامعه به معاینات دوره ای چشم پزشکی به ویژه در صورت مشاهده این علائم، مانند سایر بیماری ها امری ضروری به نظر می رسد.

انواع سرطان چشم :

سرطان چشم به دو صورت خوش خیم مانند تراتوم و بدخیم مانند ربدومیوسارکوم بوجود می آید.

بدخیمسرطان پلک که به آن سرطان سلول پایه ای می گویند، در اطراف چشم رشد می کند اما به ندرت به قسمت های دیگر منتشر می شود.

ملانومای چشمی چیست؟

شایع ترین تومور چشمی میان بزرگسالان ملانوماست. ملانوما نوعی اختلال است که در سلول های پوستی تولیدکننده ملانوم (رنگدانه های مسئول رنگ پوست) ایجاد می شود.

چشم نیز سلول های تولیدکننده ملانین دارد و می تواند به ملانوما مبتلا شود، به طوری که بعد از پوست، چشم شایع ترین محل بروز ملانوماست.

معمولا ملانومای چشمی در ناحیه ای از چشم ایجاد می شود که در ظاهر قابل مشاهده نیست. در ضمن این نوع سرطان معمولا علائم و نشانه های زودهنگام ندارد و این قضیه تشخیص آن را مشکل می کند.

ملانومای چشمی ممکن است در هر ناحیه از چشم ایجاد شود. ملانومایی که در قسمتی از چشم شامل مشیمیه، مژه و عنبیه به وجود می آید، از بقیه انواع شایع تر است.

مشیمیه لایه ای از پوشش دور چشم است که رنگ تیره آن مانع انعکاس نور به داخل چشم می شود. اجسام مژکانی در مشیمیه رشد می کنند و با تغییر شکل لنز، فوکوس چشم را تنظیم می کنند.

عنبیه دیسک شفاف و رنگی جلوی چشم است که میزان نور ورودی به چشم را کنترل می کند. در همه این ساختارها رنگدانه های ملانین وجود دارد، پس می توانند به ملانوما مبتلا شوند. احتمال ابتلا به ملانوما با افزایش سن بیشتر می شود.

سرطان چشم تومورهای مربوط به چشم و قسمت های مرتبط با آن را شامل می شود

علائم سرطان چشم:

سرطان چشم همیشه دارای علائم آشکار نیست و در برخی مواقع تنها آزمایشات دقیق پزشکی می تواند ابتلای فرد به بیماری را شناسایی کند.

از جمله علائم این بیماری می توان دیدن هاله یا سایه، واکنش پذیری شدید به نور یا دیدن خط و نقطه در افق بینایی(به اصطلاح مگس پران)، ضعف بینایی، از دست دادن دید محیطی، چشمک زدن چشم، ایجاد توده در اطراف کره چشم را نام برد.

به وجود آمدن هر نوع ضایعه ای که تاکنون وجود نداشته همانند زگیل در پلک، چشم یا صورت که در حال رشد باشد یا شروع به خونریزی یا ترشح کردن کند، می تواند از علائم سرطان چشم باشد.

سرطان های که در نواحی چشم، تومور اربیت، مجاری اشکی، پلک ها و نواحی صورت به وجود می آیند گروه متفاوتی از انواع سرطان ها را شامل می شوند که برخی از آن ها خیلی راحت قابل درمان بوده و برخی مشکل و پیچیده هستند.

از دست رفتن بینایی بدون درد به عنوان شاخص ترین علامت ابتلا به سرطان چشم به شمار می رود. شایع ترین تومورهای چشمی در داخل کره ی چشم ظاهر می شوند که شامل ملانوم و لنفوم است این تومورهای چشمی از ملانوپیست ها که مسئول تولید رنگدانه ها می باشد سر چشمه می گیرند و سلول های رنگدانه دار در مشیمیه، عنبیه و یا جسم مژگانی چشم را درگیر می سازد.

ممکن است سرطان چشم نواحی پلک که متشکل از پوست، عضله و اعصاب است را فرا بگیرد که به مراتب نادرتر است.

عموما سرطان های ثانویه ی چشمی از سرطان اولیه شایع تر است، اختلال یا زوال بخش هایی از میدان دید محیطی و با مشاهده ی جرقه های نور یا لکه ها و خطوط شناور در مبتلایان به سرطان چشم شایع است.

وجود لکه های تیره و رو به رشد در عنبیه از برخی از علائم سرطان چشم قلمداد می گردد عموما افرادی که دارای رنگ چشم روشن هستند بیشتر از افراد دارای چشم های تیره یا قهوه ای در معرض سرطان چشم هستند.

سرطان چشم اگر به موقع تشخیص داده شود می توان آن را به طور کامل درمان کرد

عوامل سرطان چشم :

موارد مختلفی به عنوان عوامل خطر ساز برای ابتلا به این سرطان مرگبار برشمرده می شوند که از آن جمله می توان فاکتورهای ژنتیکی را نام برد، رنگ چشم یکی از این موارد است.

براساس تحقیقات افرادی که دارای رنگ چشم آبی یا سبز هستند بیش از سایر افراد در معرض ابتلا به این بیماری قرار دارند.

همچنین افراد سفید پوست بیش از سایر نژاد ها دچار سرطان چشم می شوند.

براساس تحقیقات همزمان با بالا رفتن سن خطر ابتلا به سرطان ملانوم چشم افزایش می یابد، برخی از افراد نیز این بیماری را به صورت اختلالات پوستی به ارث می برند و از بدو تولد مبتلا به این سرطان هستند.

یکی ازعلائم خطرزا برای ابتلا به این بیماری قرار گرفتن در معرض نور اشعه ماورای بنفش uv است، همچنین استفاده از تخت های برنزه کننده نیز می تواند شرایط مساعد برای این بیماری را مهیا کند.

پیشگیری از سرطان چشم :

از آنجایی که تاثیر تابش مستقیم نور آفتاب در بین عوامل محیطی در بروز سرطان های چشمی از سایر عوامل محتمل تر به نظر می رسد، بهتر است افراد به ویژه آنهایی که در مناطق گرمسیر زندگی می کنند یا افرادی مانند کشاورزان که به دلایل شغلی مجبورند ساعت ها زیر تابش نور آفتاب باشند، حتما از عینک های آفتابی استفاده کنند.

افراد سفید پوست بیش از سایر نژاد ها دچار سرطان چشم می شوند

تشخیصسرطان چشم :

در اثر سرطان ملانوما چشم شروع به رشد کرده و از حد عادی خود بزرگتر می شود، این بیماری می تواند باعث آسیب چشمی دائمی، جداشدن شبکیه و حتی از دست دادن بینایی و با سرایت به سایر بخش های بدن، چون کبد، ریه و استخوان باعث مرگ شود.

کارشناسان توصیه می کنند به ویژه اگر سابقه ابتلا به این نوع خاص از سرطان در خانواده وجود دارد و فرد علائم غیرعادی در چشم خود مشاهده می کند سریعاً به متخصص مراجعه کند.

جراح چشم با معاینه، انجام آزمایش، بررسی سوابق خانوادگی، دریافت اطلاعات در خصوص شیوه زندگی فرد، مواد غذایی و داروهایی که مصرف می کند می تواند ابتلا یا عدم ابتلای فرد به بیماری را شناسایی کند.

در صورت مثبت بودن ابتلا به سرطان از پزشک متخصص درباره شیوه درمانی، میزان وسعت یافتن بیماری، مراقبت های حین درمان، آسیب رسیدن یا نرسیدن به بینایی و مواردی از این دست سئوال بپرسید.

پزشکان با آزمایش های مختلفی از جمله تاباندن نور لیزر بر چشم، بررسی عروق خونی، سونوگرافی چشم، تماشای چش با دوربین فیلتردار، نمونه گیری از بافت چشم با یک سوزن بسیارنازک و در نهایت CT SCAN مغزی بیماری را شناسایی می کنند.

کارشناسان توصیه می کنند به دلیل حساسیت بالای چشم برکیفیت زندگی افراد، حتماً به طور منظم چک آپ های پزشکی را انجام دهید و در صورت مشاهده هرگونه علائم غیر عادی به پزشک مراجعه کنید، زیرا مراجعه با تاخیر به پزشک می تواند باعث آسیب دیدن شدید و حتی مرگ شود

همزمان با بالا رفتن سن خطر ابتلا به سرطان ملانوم چشم افزایش می یابد

درمان سرطان چشم :

دارو درمانی و جراحی از جمله موارد درمان این سرطان است که اگر در مراحل اولیه انجام شود نیازی به تخلیه کامل چشم وجود ندارد و بیمار می تواند بهبود یابد.

اگر اندازه تومور کوچک باشد در مراحل نخستین صرفا تحت نظارت متخصصین قرار می گیرد و عمل جراحی به تعویق می افتد درمان و نابودی تومور عموما به اختلال و زوال بینایی در چشم مبتلا منجر می شود.

معمولا در اعمال جراحی قسمت هایی از عنبیه و مشنیه بر داشته می شود و در صورتی که اندازه تومور بسیار بزرگ باشد کل کره ی چشم با عمل جراحی خارج می شود پرتو درمانی نیز از موثرترین تدابیر درمانی به شمار می رود که برای جراحی تومورهای کوچک، متوسط و بزرگ بکار می رود عمل کرایوتراپی نیز در نابودی تومورهای کوچک کاربرد مطلوبی دارد.

گردآوری:سایت اطلاعات عمومی

beytoote.com

fa.wikipedia.org

mashreghnews.ir

yjc.ir