همه چیز درباره بیماری شیستوزمیازیس یا تب حلزون

مجموعه:بیماری ها و راه درمان

عامل بیماری شیستوزومیازیس، انگلی بنام شیستوزوما از خانواده ترماتودها می باشد

شیستوزومیازیس (Schistosomiasis) یا تب حلزون

شیستوزومیازیس یكی از شایع ترین بیماری های انگلی در جهان است عامل بیماری، انگلی بنام شیستوزوما می باشد که نوعی كرم پهن است كه در آب های شیرین دارای حلزون زندگی می كند و 5 گونه دارد که در ایران تنها نوع ادراری یا هماتوبیوم آن بیماری ایجاد می کند.

یک بیماری شغلی در روستاها می باشد و در افرادی که به علت شغل (کشاورزی، ماهیگیری، شالیکاری) یا بدلیل نبود آب بهداشتی، برای شستشو و حمام از آب غیر سالم استفاده می کننددیده می شود. عامل بیماری، انگلی بنام شیستوزوما از خانواده ترماتودها می باشد.

هرچند میزان مرگ ومیر این بیماری اندک است ولی به عنوان یک بیماری مزمن به خصوص در کودکان می تواند آسیب های مختلفی را ایجاد کند.

اهمیت بیماریشیستوزمیازیس

۲۰۷ u202a میلیون نفر را در ۷۶ كشور جهان و عمدتاً در كشورهای در حال توسعه در آسیا، آفریقا، آمریكای جنوبی و مرکزی و خاورمیانه مبتلا كرده است. ۸۰۰ میلیون نفر نیز در معرض خطر ابتلابه این بیماری هستند

علت بیماری شیستوزومیازیس

انواع شیستوزومیازیس:

1. شیستوزوما هماتوبیوم

مختص انسان است. یعنی میزبان اصلی و نهایی آن انسان است اما میزبان واسط آن حلزون آبزی بالینوس است. این کرم در ایران در خوزستان اندمیک بود.

در داخل رگ های خونی کبد بالغ می شود و کرم های ماده از راه جریان خون وارد رگ های خونی مجاری ادراری می شود و کیسه ادرار و حتی در رگ ها و مویرگ های انتهایی مجاری ادرار مستقر می شود. پس این کرم ها در انسان شیستوزومیازیس ادراری را در انسان ایجاد می کنند. و از راه ادرار دفع می شوند.

2. شیستوزوما مانسونی

میزبان اصلی آنها انسان و برخی جوندگان و پستانداران است اما میزبان واسط آنها حلزون آبزی بیوم فالاریا می باشد. کرم های ماده و نر در رگ های خونی سیاهرگی کبدی بالغ می شوند. بعد از اینکه جفت گیری کردند، کرم های ماده در رگ های خونی کبد تخم گذاری می کنند اما برخی یا اکثریت آنها در رگ های مزانتریک روده مستقر می شوند و در انجا تخم گذاری می کنند. کرم ها از راه مدفوع دفع می شوند.

3. شیستوزوما ژاپونیکوم

این کرم طیف وسیعی از پستانداران و جوندگان و انسان را آلوده می کند به همین دلیل به آن شیستوزوما زئونوس می گویند. میزبان واسط آن حلزون آبزی اونکوملانیا است. این کرم در سیاهرگ های کبدی بالغ می شوند بعد جفت گیری کرم ماده در داخل رگ های مزانتریک روده باریک و گاهی در رگ های مزانتریک روده بزرگ هم مستقر و تخم گذاری می کنند.

4. شیستوزوما مکونوگی و اینتر کالاتوم

میزبان اصلی آنها انسان است و میزبان واسط آنها حلزون آبزی بالینوس می باشد. این کرم ها در رگ های خونی مزانتریک زندگی می کنند . اینها در کبد بالغ می شوند اما کرم ماده در رگ های مزانتریک تخم گذاری می کنند و به همین دلیل تخم ها در مدفوع یافت می شود. این تخم ها در مدفوع یافت می شود.

راه های انتقال بيماري شيستوزوميازيس

معمولاً اواخر بهار و اوايل تابستان صورت می گیرد که علت آن نیز وفور حلزون ميزبان واسط است که در این فصل حداكثر وفور را دارد وقتی افراد آلوده ادرار خود را در کنار آب دفع می کنند، تخم وارد آب می شود.

برای ادامه رشد و رسیدن به مرحله آلوده کنندگی انگل به حلزونهای آب شیرین نیاز دارد که در نهایت افرادی که وارد آب می شوند را آلوده می کنندکودکان 10 تا 15 سال بدلیل تماس با آب آلوده در هنگام بازی و شنا و پایین بودن سطح مقاومت، بیشتر از همه آلوده می شوند.

در صورتی که شیستوزومیازیس درمان نشود ممكن است در نهايت منجر به سرطان مثانه گردد

علائم شیستوزومیازیس

مرحله اول:

در محل ورود لارو به بدن (اغلب پوست پا) خارش، سوزش و تاول ایجاد می گردد. که اکثراً بسیار خفیف است که به آن عارضه خارش شناگران می گویند.

دومین مرحله:

انگل از طریق جریان خون وارد ریه می شود. لذا در مرحله دوم (۶ تا ۸ هفته بعد از مرحلة اول) بیشتر علائم ریوی هستند که به صورت تنگی نفس، سرفه خشک، تب نامنظم، خستگی و درد عضلانی است.

سومین مرحله استقرار:

کرم در محل اصلی خود (عروق مثانه) مستقر و از خون میزبان تغذیه و دفع مواد سمی دفع می کند. این مرحله معمولاً ۳ تا ۶ ماه پس از دفع تخم انگل با ادرار شروع می شود.

مهم ترین علامت در این موقع درد در هنگام دفع ادرار و وجود خون در قطرات آخر ادرار است. از عوارض ناشایع این بیماری سرطان مثانه می باشد.

شایع ترین بیماری انگلی

علت شیستوزومیازیس :

bull;عامل این بیماری شیستوزوماها هستند.لاروها این ها از راه پوست انسان را آلوده می کنند. کرم هایی هستند که وارد جریان خون شده و در گردش خون زندگی می کنند. معمولا داخل سیاهرگ ها هستند ولی گاها در سرخرگ ها هم دیده می شوند.

bull;شیستوزوماها جز بیماری های منتقله از راه آب هستند. برخی از آنها زئونوس هستند یعنی هم انسان هم حیوان را آلوده می کنند. برخی هم اختصاصا انسان را آلوده می کنند.

bull;شیستوزوماهادر جاهایی که گرمسیر هستند و در مکان های پر آب و جاهایی که سدهای توسعه یافته و آب های راکد دارند دیده می شود.

عوارض بیماریشیستوزومیازیس

در صورتی که این بیماری درمان نشود ممكن است در نهايت منجر به سرطان مثانه گردد. در صورت مشاهده علائم بیماری شیستوزوما باید هر چه سریعتر به نزدیکترین خانه بهداشت یا مرکز بهداشتی درمانی مراجعه و نسبت به بررسی موضوع و انجام آزمایش مربوطه که یک آزمایش ساده ادرار است اقدام نماید.

شیستوزوماها جزء بیماری های منتقله از راه آب هستند

پیشگیری از بیماری شیستوزومیازیس

با توجه به وجود بیماری در عراق و تردد اتباع عراقی به ایران جهت زیارت و بعضا درمان بیماریهای خویش همچنین تردد زوار ایرانی به عتبات عالیات، برای حفاظت فردی از این عفونت اساسا باید از تماس با آب آلوده اجتناب کرد. برای این کار باید یکسری اقدامات زیر را مدنظر قرار داد:

omicron; تهیه آب سالم جهت آشامیدن، استحمام و شستن لباسها

omicron; عدم استفاده از آب های آلوده جهت استحمام و شستشو

omicron; اجتناب از اجابت مزاج در درون یا نزدیکی آبهای سطحی جهت کم شدن احتمال آلودگی حلزونها

omicron; استفاده از توالتهای بهداشتی جهت اجابت مزاج

omicron; درمان بیماران برای قطع زنجیره انتقال

omicron; جلوگیری از بازی و شنای کودکان در کانالهای آبیاری که احتمال آلودگی وجود دارد.

omicron; ایجاد شبکه مناسب فاضلاب انسان و مبارزه با حلزونهای ناقل بیماری

گردآوری:سایت اطلاعات عمومی

منابع:iec.behdasht.gov.ir

microbiology2012.blogfa.com

beytoote.com